Rada Europy

RADA EUROPY

Rada Europy powstała 5 maja 1949r. w Londynie.

Przedstawiciele 10 państw podpisali tzw. Statut Rady Europy:

• kraje Beneluksu, Dania, Francja, Irlandia, Norwegia, Szwecja, Wielka Brytania, Włochy

Przedstawicielom państw członkowskich przyznano niezależność od własnych rządów i swobodę głosu.

W pierwszych latach działalności widoczny był dynamiczny rozwój organizacji. W kręgu jej zainteresowań znajdowały się m.in.: odbudowa ze zniszczeń wojennych, obrona słabych demokracji, problemy gospodarcze.

Po 1957r. w wyniku utworzenia EWG, nastąpił impas w działalności RE.

Obecnie w skład RE wchodzi 41 państw:

państwa założycielskie, Turcja, Grecja, Islandia, RFN, Austria, Cypr, Szwajcaria, Malta, Portugalia, Hiszpania, Lichtenstein, San Marino, Finlandia, Węgry, Czechosłowacja (1990), Polska (1991r.), Bułgaria, Estonia, Litwa, Słowenia, Rumunia, Republika Czeska i Słowacja (1993), Andora, Łotwa, Albania, Mołdowa, Macedonia, Ukraina, Rosja (1996), Chorwacja

Języki oficjalne: angielski i francuski

Warunki członkostwa:

• przestrzeganie podstawowych praw człowieka i podstawowych wolności
• zobowiązanie się do ścisłej współpracy w dążeniu do osiągania celów wyznaczonych przez Radę, służących ochronie i popieraniu ideałów i zasad stanowiących wspólne dziedzictwo oraz wspierających postęp gospodarczy i społeczny
• demokratyczny ustrój, wolne wybory
• ratyfikowanie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka
• poddanie się jurysdykcji Trybunału Praw Człowieka
• przyjęcie Ramowej Konwencji o Ochronie Mniejszości Narodowych

Rodzaje członkostwa:

• członek zwyczajny
• członek stowarzyszony – reprezentacja państwa w Zgromadzeniu Parlamentarnym
• instytucja obserwatora – umożliwia udział we wszystkich pracach organów Rady, jednak bez prawa głosu
• instytucja gościa specjalnego – wprowadzona po zmianach w 1989r.; umożliwia państwom postsocjalistycznym uczestnictwo w pracach Zgromadzenia, bez głosu stanowiącego; 1989-91 ze statusu tego korzystała Polska

1969r. grecka junta wojskowaGrecja wystąpiła ze struktur Rady; po upadku reżimu została ponownie przyjęta

Polska została oficjalnym członkiem RE 26 XI 1991r. Stałym przedstawicielem od początku jest prof. Jerzy Regulski.

Komitet Ministrów

• skład: ministrowie spraw zagranicznych bądź ich przedstawiciele
• organ decyzyjny
• posiedzenia mają charakter zamknięty; 2 razy w roku
• Komitet nie wybiera przewodniczącego – przewodnictwo obejmuje na zasadzie półrocznej rotacji, w alfabetycznym porządku państw, przedstawiciel poszczególnego rządu

Zadania Komitetu:

• uchwalanie konwencji i umów europejskich
• uchwalanie dyrektyw dla rządów państw członkowskich
• przyjmowanie członków organizacji (większością 2/3 głosów)
• przyjmowanie rekomendacji dla rządów państw członkowskich w celu wykonywanie wspólnej polityki
• uchwalanie budżetu

Zgromadzenie Parlamentarne (do 1973r. zwane Doradczym)

• skład: parlamentarzyści delegowani przez parlamenty lub rządy państw członkowskich (580)
• poszczególne państwa reprezentowane są przez różną liczbę parlamentarzystów (Polska – 12 miejsc)
• uczestnictwo w Zgromadzeniu jest uzależnione od posiadania mandatu w parlamencie narodowym
• nie można łączyć mandatu w Zgromadzeniu z uczestnictwem w Komitecie Ministrów
• sesje 4 razy do roku
• organy wewnętrzne: przewodniczący, prezydium, komisje
• Stała Komisja – zbiera się między sesjami
• Komitet Mieszany – forum dyskusyjne
• Od 1956r. istnieje podział na frakcje polityczne; frakcja powinna liczyć co najmniej 15 członków pochodzących z 3 różnych państw; parlamentarzyści zasiadają wg klucza partyjnego
• O wadze Zgromadzenia świadczy fakt, że na jego forum zabierają głos znane osobistości świata politycznego, np. Gorbaczow, Mitterand, kardynał Soldano, król Jordanii Hussain, Helmut Kohl

Zadania Zgromadzenia

• organ o charakterze opiniotwórczym
• uchwala zalecenia
• wybór Sekretarza Generalnego, jego zastępców oraz sędziów Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

Kongres Władz Lokalnych i Regionalnych

• utworzony w 1994r.
• skład: przedstawiciele samorządów terytorialnych państw członkowskich
• promocja rozwoju demokracji lokalnych i regionalnych oraz współpracy międzyregionalnej i transgranicznej

Sekretariat:

• organ pomocniczy
• organizacja pracy Radyfunkcje administracyjne
• Sekretarz Generalny:

DOROBEK RADY EUROPY

Rada obraduje w Strasburgu. Mimo ograniczonych kompetencji odgrywa istotną rolę w dziedzinie społecznej, kulturalnej i politycznej, jako forum dyskusji, konsultacji i wspólnych prac nad projektami różnych konwencji.

Rada chroni i ugruntowuje demokracje parlamentarną oraz prawa człowieka; stara się rozwiązywać problemy społeczne.

1. 1950r. (1953) Europejska Konwencja Praw Człowieka – katalog praw i wolności

Konwencja została uzupełniona 11 Protokołami dodatkowymi. Protokół 6 dotyczy zakazu kary śmierci.

Na straży przestrzegania tych praw i wolności stoi Europejski Trybunał Praw Człowieka. System ochronny zawarty w konwencji przewiduje możliwość złożenia skargi indywidualnej i państwowej.

2. edukacja i kultura

• 1959r. Fundusz Kulturalny
• 1964r. (Strasburg) Ośrodek Dokumentacji w Zakresie Oświaty; zbiera dane dotyczące programów nauczania oraz osiągnięć naukowych i kulturalnych
• ochrona zabytków kultury

3. standaryzacja norm prawa; kwestia ujednolicenia i dostosowania prawa do wymogów europejskich

4. 1961r. Europejska Karta Socjalna

• np. prawo do bezpiecznych warunków pracy, do sprawiedliwego wynagrodzenia

5. 1964r. Europejski Kodeks Ubezpieczeń

• określa minimalny poziom świadczeń ubezpieczeniowych

6. 1967r. Europejski Ośrodek Informacyjny ds. Ochrony Środowiska

7. ochrona zdrowia

• 1969r. wraz z Holenderskim Czerwonym Krzyżem RE utworzyła w Amsterdamie Europejski Bank Krwi

8. 1990r. Europejska Komisja do spraw Demokracji przez Prawo (tzw. Komisja Wenecka)

• składa się z ekspertów z dziedziny prawa i nauk politycznych
• pomaga nowo powstałym demokracjom Europy Środkowej i Wschodniej
• opinie prawne dotyczące rozwoju i działalności instytucji demokratycznych oraz prawa konstytucyjnego
• program DEMOSTENES – wspieranie reform konstytucyjnych, legislacyjnych i administracyjnych
• program TEMIDA – szkolenia prawników, uwrażliwiające ich na zasady demokratycznego państwa prawa i prawa człowieka

9. 1995r. Konwencja o Ochronie Praw Osób Należących do Mniejszości Narodowych

• gwarantuje równość wobec prawa, zakazuje dyskryminacji, umożliwia swobodne używanie własnego języka w życiu publicznym i prywatnym

Od niedawna organizowane są spotkania szefów i rządów państw członkowskich, tzw. „spotkania na szczycie”. Pierwsze odbyło się 8-9 X 1993r. – Szczyt Wiedeński:

• problemy poszerzenia organizacji na Wschód
• ułatwianie transformacji ustrojowej
• szerzenie demokracji
• rozbudowa samorządów lokalnych
• ochrona praw człowieka i praw mniejszości narodowych

Drugie odbyło się w Strasburgu 10-11 X 1997r. – m.in. współpraca w walce z terroryzmem i przestępczością zorganizowaną, deklaracja zakazująca klonowania ludzi.

Ameryki / Karta OPA

3 VIII 1945 – akt z Chapultepec, efekt obrad konferencji międzyamerykańskiej w Meksyku, przypomnienie zasad ustalonych na poprzednich konferencjach, obowiązek konsultacji w razie naruszenia integralności, suwerenności bądź niepodległości jednego z państw, zalecenie tworzenia sojuszy, zapowiedź regionalnego układu bezpieczeństwa zbiorowego

30 VIII 1947 – pakt z Rio, efekt kolejnej konferencji, międzyamerykański traktat o pomocy wzajemnej, określenie „strefy bezpieczeństwa” półkuli zachodniej (od bieguna do bieguna i od cieśniny Beringa po wschodnie wybrzeża Grenlandii), podczas wojny o Falklandy USA miały formalnie obowiązek pomocy zarówno UK (NATO) jak i ARG (Rio), ale wybrały UK (co ARG miała im za złe)

30 IV 1948 – Karta OPA w Bogocie, na IX konferencji panamerykańskiej:

Cele:

• umacnianie pokoju i bezpieczeństwa na kontynencie
• popieranie i konsolidowanie demokracji
• pokojowe rozwiązywanie sporów
• zapobieganie agresji
• rozwiązywanie problemów politycznych, prawnych i gospodarczych
• rozwój gospodarczy, społeczny i kulturowy
• walka z ubóstwem
• ograniczenie broni konwencjonalnych

Zasady:

• przestrzeganie prawa międzynarodowego
• poszanowanie suwerennośc
• pacta sunt servanda
• zasada dobrej wiary
• praktykowanie demokracji
• swoboda wyboru ustroju
• walka z ubóstwem
• potępienie wojny napastniczej, zwycięstwo nie tworzy praw
• agresja na jedno państwo stanowi agresję na wszystkie
• pokojowe załatwianie sporów
• sprawiedliwość społeczna i bezpieczeństwo socjalne
• współpraca gospodarcza
• prawa zasadnicze jednostki
• poszanowanie wartości kulturalnych
• wychowanie społeczeństw w duchu sprawiedliwości, wolności i pokoju

Członkostwo – zgody wyraża sekretarz generalny z upoważnienia Zgromadzenia Ogólnego, które działa na podstawie zalecenia Stałej Rady, państwa nie można wykluczyć, a jedynie zawiesić (Kuba)

Organy:

Zgromadzenie Ogólne – organ naczelny, zbiera się co roku, każde państwo ma jeden głos

Konferencje Konsultacyjne MSZ – organ konsultacyjny, zbierają się w sprawie problemów wymagających pilnego rozpatrzenia (decyzję podejmuje Stała Rada) lub w razie agresji

Stała Rada – organ wykonawczy, wspiera pokojowe rozwiązywanie sporów

Międzyamerykańska Rada ds. Rozwoju Integralnego – działa na rzecz rozwoju i zwalczania ubóstwa

Międzyamerykański Komitet Prawników – ciało doradcze, wspiera rozwój i kodyfikację PMP

Międzyamerykańska Komisja Praw Człowieka – pilnuje przestrzegania PC

Sekretariat Generalny – funkcje administracyjne i organizacyjne, na czele stoi sekretarz generalny, wybierany przez ZO na 5 lat z możliwością reelekcji, jego następcą nie może być obywatel tego samego państwa, tak samo wybierany jest zastępca, siedzibą jest Waszyngton

16-22 IX 1952 – przewrót w Argentynie, obalenie Perona

1956-1957 – próby USA utworzenia SATO – Paktu Południowoatlantyckiego, ale reszty krajów nie udało się przekonać

1 I 1959 – rewolucja kubańska, obalenie Batisty przez partyzantkę Fidela Castro

13 II 1961 – Kennedy ogłasza projekt Sojuszu dla Postępu – „południowoamerykańskiego planu Marshalla”, przyjęty w Punta del Este w VIII 1961 – Karta Punta del Este, ale efekty były mizerne

17 IV 1961 – desant w Zatoce Świń

14 X – 20 XI 1962 – kryzys kubański

IV 1965 – powstanie w Dominikanie, interwencja USA, w końcu kompromis i wybory, USA wycofały się w IX 1966

14 II 1967 – układ z Tlateloco, dezatomizacja AŁ

V 1969 – deklaracja z Viña del Mar, kraje AŁ domagają się równoprawnych stosunków z USA

11 IX 1973 – zamach stanu w Chile, Allende w niejasnych okolicznościach wypada z balkonu, władzę przejmuje Augusto Pinochet Ugarte i sobie rządzi do 1990

VII 1975 – uchwały OPA w San Jose, państwa członkowskie mają swobodę w układaniu kontaktów z Kubą

7 IX 1977 – traktaty o Kanale Panamskim w Waszyngtonie (Carter-Torrijos), demilitaryzacja i przekazanie Kanału Panamie do 31 XII 1999, później Panama miała zagwarantować jego neutralność (jak również ewentualnym kolejnym kanałom)

1979 – rewolucja w Nikaragui, obalenie Somozy przez lewicową partyzantkę sandinistów z Danielem Ortegą na czele, USA popierają kontrpartyzantkę – contras, nakładają embargo handlowe, blokują i zaminowują porty, w efekcie w 1984 NIK składa skargę do MTS

1980 – wybuch wojny domowej w Salwadorze (Front Wyzwolenia Narodowego im. Farabundo Marti)

2 IV-15 VI 1982 – wojna o Falklandy

8-9 I 1983 – konferencja na wyspie Contadora (Panama), MSZ PAN, KOL, MEX i WEN w sprawie pokoju w Ameryce Środkowej – powstaje Grupa z Contadory

25 X 1983 – interwencja USA na Grenadzie

21-22 VI 1984 – konferencja w Cartagenie, spotkanie państw zadłużonych (ARG, BRA, BOL, CHI, DOM, EKW, KOL, MEX, PER, URU, WEN), powstaje Grupa z Cartageny

25 VI-20 XI 1984 – rozmowy w sprawie NIK w Mazzanillo (Meksyk), efektem wybory (XI 1984), ale USA uznają je za nielegalne

28 VII 1984 – powstaje Grupa z Limy (ARG, BRA, PER, URU – państwa demokratyczne, które obaliły rządy dyktatorskie), popiera starania Grupy z Contadory, dlatego jest też określana nazwą Grupy Poparcia

11-12 I 1986 – posłanie z Caraballedy (Contadora + Lima), wezwanie do wznowienia rokowań w sprawie NIK

25 V 1986 – deklaracja z Esquipilas (GWA, HON, NIK, PAN, SAL), poparcie projektu aktu pokojowego Contadory

IX 1986 – połączenie Contadory i Limy w Grupę z Rio

7 VIII 1987 – plan Ariasa (Procedura ustanowienia pełnego i trwałego pokoju w Ameryce), w efekcie kolejnego szczytu państw AŚ w Gwatemali

21 III 1988 – rozejm w NIK

7 XI 1989 – utworzenie Środkowoamerykańskich Sił Pokojowych NZ (ONUCA)

25 II 1990 – wybory w NIK, zwycięstwo prawicy

19 IV 1990 – ostateczna demobilizacja ostatnich oddziałów

1991 – początek rozmów pokojowych w GWA (tam wojna domowa od 30 lat), na czele opozycji indiańskiej Rigoberta Menchu (Nobel w 1992)

30 IX 1991 – zamach stanu w HAI, obalenie prezydenta Aristide’a przez juntę wojskową

16 I 1992 – porozumienie pokojowe w SAL

IX 1994 – interwencja międzynarodowa na HAI, przywrócenie władzy Aristide’owi (głównie wskutek mediacji Cartera)

26 XII 1996 – porozumienie pokojowe w GWA

14 XII 1999 – porozumienie Moscoso-Carter, USA zrzekają się Kanału Panamskiego

Współpraca subregionalna:

NAFTA (North American Free Trade Area – Północnoamerykańska Strefa Wolnego Handlu) – układ z San Antonio (7 X 1992), KAN, USA, MEX

Wspólnota Andyjska – układ z Trujillo (10 III 1996), BOL, EKW, KOL, PER, WEZ (wcześniej była Grupa Andyjska – 1966)

Mercosur (Wspólny Rynek Południa) – traktat z Asuncion (26 III 1991), BRA, ARG, PAR, URU

SELA (Latynoamerykańska Organizacja Gospodarcza) – traktat z Panamy (17 X 1975) – PAN, WEN, MEX, KUB, GUJ, EKW, PER, BRA, GRN, JAM, DOM, BAR, TiT, BOL, HON, NIK, GWA, ARG, KOS, URU, HAI, CHI, KOL, SUR, PAR, BLZ, BHM

CARICOM (Carribean Community and Common Market – Wspólnota i Wspólny Rynek Karaibski) – traktat z Chaguamaras (1 VIII 1973) , AiB, BLZ, BAR, DMK, GRN, GUJ, HAI, JAM, MTS, SKN, SLU, SUR, SVG, TiT

OECS (Organisation of Eastern Carribean States – Organizacja Państw Wschodniokaraibskich) – traktat z Basseterre (18 VI 1981), AGU, AiB, BWD, DMK, GRN, MTS, SKN, SLU, SVG

FTAA (Free Trade Area of the Americas – Strefa Wolnego Handlu Obu Ameryk), propozycja USA rozciągnięcia NAFTA na obydwa kontynenty, ale ze strony AŁ i antyglobalistów są opory, dlatego nic jeszcze nie podpisano

W 2007 Wspólnota Andyjska i Mercosur mają się połączyć, tworząc SACN (South American Community of Nations – Południowoamerykańską Wspólnotę Narodów), zgodnie z deklaracją z Cuzco (15 XII 2004) – ale o tym Zięba chyba jeszcze nie wie.

Organizacja wspolpracy gospodarczej OECD

ORGANIZACJA WSPÓLPRACY GOSPODARCZEJ i ROZWOJU – OECD

Grudzień 1960r. – 20 krajów wysoko uprzemysłowionych (kraje Europy Zachodniej, Turcja, USA, Kanada) podpisało tzw. Konwencję Paryską

1961r. początek działalności OECD

OECD zastąpiła istniejącą od 1948r. Organizację Europejskiej Współpracy Ekonomicznej

Obecnie organizacja ta skupia 29 krajów. Polska – od 1996r.

• stymulacja rozwoju gospodarczego państw członkowskich poprzez tworzenie optymalnych warunków międzynarodowych
• forum, na którym kraje członkowskie koordynują swoja politykę zagraniczną i wyznaczają obszary współpracy
• funkcja analityczno-informacyjna – OECD zatrudnia ponad 3tys. specjalistów, którzy przygotowują raporty poświęcone sytuacji gospodarczej poszczególnych krajów członkowskich oraz najważniejszym zjawiskom zachodzącym w gospodarce światowej

1. Rada – przedstawiciele wszystkich państw członkowskich (szefowie stałych misji przy OECD)

• raz do roku Rada zbiera się na szczeblu ministrów spraw zagranicznych i ministrów finansów
• decyzje podejmowane są jednomyślnie lub drogą konsensusu
• najważniejsze decyzje; zatwierdza budżet

2. Komitet Wykonawczy + Komitety Branżowe (ponad 150) – realizują decyzje Rady
3. Sekretariat

• Bieżąca obsługa OECD
• Sekretarz Generalny wybierany przez Radę na 5 lat

GRUPA SIEDMIU – G-7

• USA, Kanada, Japonia, Niemcy, Francja, Wielka Brytania, Włochy
• pozycja Rosji jest dość niejednoznaczna – G-8 (?)
• układ państw

Pierwsze spotkanie G-7

1975r., z inicjatywy prezydenta Francji Valery’ego Giscarda d’Estaingna oraz kanclerza RFN Helmuta Schmidta

przyczyny zwołania szczytu:

• rekonstrukcja ekonomicznej solidarności najpotężniejszych gospodarczo państw Zachodu po upadku systemu Bretton Woods
• przedsięwzięcie środków redukujących negatywne skutki pierwszego kryzysu energetycznego lat 70tych

Początkowo zasadniczym przedmiotem troski G-7 była ich niekorzystna wewnętrzna i międzynarodowa sytuacja ekonomiczna, jednak funkcjonowanie G-7 szybko przestało się koncentrować jedynie wokół aspektów gospodarczych. Kolejne szczyty odpowiadały na ważne wydarzenia, np. wojna w Afganistanie, terroryzm, Czarnobyl, AIDS itp.

Etapy działań G-7:

1. 1975-81r. – dominują kwestie ekonomiczne, związane z kryzysami energetycznymi i wysoką inflacją
2. 1982-88r. – rośnie znaczenie kwestii politycznych, zwłaszcza problem utrzymania równowagi strategicznej
3. 1989-96r. – problematyka związana z rozpadem świata dwubiegunowego, problemy globalne (np. ekologia, międzynarodowa przestępczość zorganizowana)
4. od 1996r. – relatywne osłabienie grupy wynikające z mniejszej koordynacji polityki

Cele G-7

• wzmocnienie współpracy międzyrządowej
• koordynacja polityk zagranicznych w wybranych dziedzinach
• „rewitalizacja” organizacji międzynarodowych, zwłaszcza ONZ
• ustalanie wspólnej strategii rozwiązywania najbardziej palących problemów międzynarodowych
• uzgadnianie wspólnej strategii postępowania wobec krajów rozwijających się
• usprawnianie funkcjonowania międzynarodowego systemu wymiany handlowej i systemu monetarnego

Znaczenie G-7

• determinuje dystrybucję siły w systemie międzynarodowym
• ogranicza poziom anarchizacji systemu międzynarodowego
• efektywna działalność na polu ekonomicznym
• stymuluje proces umacniania bezpieczeństwa w systemie międzynarodowym

• zapewnia wewnętrzne bezpieczeństwo swych członków, często pojmowane jako stabilność gospodarcza
• chroni swych obywateli przed zagrożeniami dotyczącymi pojedynczych osób, a pochodzącymi z zewnątrz (terroryzm, epidemie)
• ogranicza konflikty regionalne
• promuje wartości demokratyczne

Mechanizm funkcjonowania

• funkcjonowanie grupy nie opiera się na żadnym traktacie
• nie istnieją stałe, statutowe organy grupy

1. ścisła „Grupa Siedmiu” – doroczne spotkania na szczycie szefów państw lub rządów G-7 oraz przedstawicieli UEswobodna wymiana i uzgadnianie poglądów liderów; konsultacje
2. „System G-7” – obejmuje działalność zespołów powoływanych przez szefów państw lub rządów; tzw. „grupy robocze”techniczne i merytoryczne przygotowanie spotkań na szczycie, opracowywanie analiz.

Pozycja G-7 w systemie międzynarodowym

• państwa G-7 wytwarzają ponad 70% globalnego dochodupotężne zasoby gospodarcze
• przewaga technologiczna
• członkowie grupy odgrywają decydującą rolę w wielu organizacjach (ONZ, MFW, Bank Światowy, NATO, OECD)
• decydująca rola w kilku regionach świata
• stabilne systemy polityczne
• liczba członków nie jest dużaminimalizacja ryzyka rozsadzenia grupy od wewnątrz, względnie efektywne zarządzanie strukturą
• wspólne wartościkreacja wspólnej polityki

Wady struktury:

• brak uniwersalnego członkostwa (pozostali uczestnicy systemu międzynarodowego nie mogą brać udziału w opracowywaniu wspólnego stanowiska, nie są więc zobligowani do respektowania ustaleń grupy)
• zbyt rzadkie spotkania liderów grupy
• brak efektywnego mechanizmu realizacji ustalanej polityki

 UNIA ZACHODNIOEUROPEJSKA

17 marca 1948r. Traktat Brukselski – sojusz obronny (przeciwdziałanie odrodzeniu się agresywnych Niemiec); tzw. Unia Zachodnia

Założyciele: Francja, Wielka Brytania, Belgia, Holandia, Luksemburg

23 października 1954r. państwa podpisały tzw. Układy Paryskie – kończyły stan wojny z Niemcami, umożliwiały im posiadanie armii

modyfikacja Traktatu Brukselskiego; Unia Zachodnioeuropejska

5. 05. 1955r. dołączyły RFN i Włochy

Państwa członkowskie:

Założycielskie +

1989r. Hiszpania i Portugalia

1992r. Grecja

Członkowie stowarzyszeni z UZE: Islandia, Norwegia, Turcja

Obserwatorzy: Austria, Dania, Finlandia, Irlandia, Szwajcaria

Polska, Słowenia, Estonia – członkowie stowarzyszeni.

Traktat Brukselski:

• przestrzeganie praw człowieka i zasad Karty ONZ
• zapowiada zacieśnianie więzi gospodarczych, społecznych i kulturalnych
• promowanie integracji europejskiej
• przeciwstawianie się polityce agresji
• klauzula obligatoryjnej pomocy militarnej
• obowiązek współpracy z NATO

Układy Paryskie:

• powołanie Agencji Kontroli Zbrojeń
• sygnatariusze zobowiązali się do nieprzekraczania ustalonego poziomu sił zbrojnych bez zgody pozostałych członków
• obowiązek informowania Rady UZE o poziomie sił zbrojnych
• Rada UZE – kontrola nad produkcją broni ciężkiej przez państwa członkowskie

Rada UZE

• Rada Ministrów – zbiera się 2 razy do roku na szczeblu ministrów spraw zagranicznych i ministrów obrony
• Rada Stała – przedstawiciele krajów członkowskich; decyzje podejmowane są jednogłośnie; wspomagana przez organy pomocnicze (np. Agencję Kontroli Zbrojeń); Bruksela

Sekretariat Generalny

• siedziba: Bruksela
• Sekretarz Generalny: Jose Cutileiro

Zgromadzenie UZE

• 115 przedstawicieli parlamentów państw członkowskich, będących jednocześnie członkami Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy
• sesje 2 razy do roku
• siedziba: Paryż

DZIAŁALNOŚĆ UNII ZACHODNIOEUROPEJSKIEJ

• Przekazanie kompetencji wojskowych Rady UZE Sojuszowi Północnoatlantyckiemu uniemożliwiło powołanie własnych organów sztabowych oraz koordynację polityki zbrojeniowej państw Europy Zachodniej
• Ośrodkiem integracji gospodarczej i politycznej stała się EWG
• Zagadnieniami kulturalnymi i ochrona praw człowieka zajęła się Rada Europy

UZE przez długie lata pozostawała organizacją „uśpioną”

1984r. Deklaracja Rzymska + program reform instytucjonalnych UZE

• UZE jako szansa na pogłębienie współpracy europejskich członków NATO w dziedzinie tworzenia systemu bezpieczeństwa Europy Zachodniej

1987r. Haga, „Platforma europejskich interesów w dziedzinie bezpieczeństwa”

• wyrażała chęć wzmocnienia europejskiego filaru NATO
• potwierdzenie związków UZE z NATO
• konieczność kontroli zbrojeń i rozbrojenia na kontynencie europejskim
• konieczność dialogu Wschód-Zachód

Pierwszy przypadek koordynacji działań wojskowych przez członków UZE:

tzw. operacja „CLEANSWEEPO” w Zatoce Perskiej (1988r.) – oczyszczenie z min morskich pasa wodnego i zapewnienie w ten sposób swobody nawigacji

1991r. Traktat w Maastricht

• zwrócono się z prośbą do UZE o określenie i realizację tych zadań, które mają wpływ na obronność państw UE
• UZE ma zostać „częścią obronną” UE i „europejską podporą NATO”
• Zapowiedź wzmocnienia roli operacyjnej UZE

1992r. – początek procesu tworzenia sił wielonarodowych. Francja i Niemcy oddały do dyspozycji UZE jednostki utworzonego Korpusu Europejskiego (obecnie ok. 50 000 żołnierzy, także oddziały belgijskie i hiszpańskie)

EUROFOR – lądowa jednostka szybkiego reagowania

Relacja między UE i UZE koncepcje:

1. usprawnienie współpracy obu organizacji
2. częściowe podporządkowanie UZE Unii Europejskiej
3. szybkie włączenie UZE do UE (Francja, Niemcy)

1997r. spotkanie Rady Ministrów w Erfurcie

• utworzenie Komitetu Wojskowego UZE
• w skład Rady weszły wszystkie państwa UE posiadające dotąd status obserwatora (Dania, Irlandia, Austria, Finlandia, Szwecja)
• UZE i UE będzie przewodniczył zawsze ten sam krajlepsza koordynacja działań

Słabości UZE wynikają głównie z niemożności szybkiego podejmowania decyzji oraz niewystarczającego potencjału wojskowego.

Hmmm, tak właściwie to ta UZE nic nie robi...

Początek unifikacji Europy

PIERWSZE PRÓBY UNIFIKACJI EUROPY

• Apel o budowanie Europy federalistycznej pierwszy raz został wyraźnie sformułowany na Kongresie Ruchów Europejskich w Hadze 7-11.05.1948
  FR ,Bel ,HOL, WŁO optowały za konstrukcją federalną .
  WB i Skandynawia bardziej zdystansowane podejście.

• Ważną przesłanką dla tworzenia w powojennej Europie silnych struktur mnar było poparcie dla tej idei ze strony USA –konieczna pomoc gospodarcza od USA ,a Waszyngton otwarcie powiedział ,że uzależnia swoją pomoc od kooperacyjnych wysiłków Europejczyków. Właśnie dlatego w kwietniu 1948 utworzono w Paryżu Organizację Europejskiej Współpracy Gospodarczej, która zarządzała funduszami w ramach Planu Marshalla.

• Przesłanką do integracji Europy była także potrzeba odbudowa silnych gospodarczo Niemiec i Francji .Dlatego powstaje Plan Schumana z 9 maja 1950 przewidujący utworzenie EWWiS ( powołana do życia układem z 18.04.1951)

• 17 marca 1948 WB ,FR , Benelux podpisują traktat Brukselski o wzajemnej obronie. W jego preambule mowa o tym ,że został zawarty w celu przeciwdziałania powrotowi Niemiec do polityki agresji. (to zalążek integracji militarnej)

• 24 października 1948 PLAN PLEVENA:
  - przewiduje utworzenie Europejskiej Wspólnoty Obronnej , struktury ,która kontrolowałaby proces remilitaryzacji RFN
  - w jej ramach powstałaby zintegrowana armia europejska , w której siły zbrojne RFN byłyby poddane kolektywnej kontroli europejskiej
  -projekt spotyka się z silnym poparciem USA
  - 27 maja 1952 FR,RFN, WŁO, Benelux podpisują traktat o ustanowieniu EWO(ale nie wejdzie w życie)
  -priorytetowymi celami EWO miało być obrona Europy Zach przed ewentualnym atakiem ze strony ZSRR, zapobieżeniu odbudowy militaryzmu niemieckiego ,niemieckiego także uniezależnienie p.zachodnioeuropejskich od pomocy i wsparcia militarnego USA .
  -struktura instytucjonalna EWO wzorowana na EWWiS
  - to miał być pierwszy wielki krok na drodze do integracji politycznej Europy Zachodniej

• Rodzi się także postulat ustanowienia wspólnej polityki zagranicznej ,zawarty w idei traktatu o Europejskiej Wspólnocie Politycznej:
  -10 marca 1953 Tymczasowe Zgromadzenie EWWiS wypracowało i przedstawiło projekt traktatu o EWP
  -zaproponowana struktura miała być oparta na rozwiązaniach przyjętych dla EWWiS , ale zwiększone kompetencje czynnika parlamentarnego.
  -EWP miała służyć jako super struktura dl istniejących EWWiS i EWO ,a później wchłonąć obie organizacje
  -projekt wzbudza entuzjazm w kołach federalistów ale dystans większości państw(największe zastrzeżenia ma FR)
  -kres dla dyskutowanych projektów przychodzi gdy 29 sierpnia 1954 francuskie Zgromadzenie Narodowe odmawia ratyfikacji traktatu o EWO –co powoduje także zatrzymanie prac nad projektem traktatu o EWP.

• Niepowodzenie projektów EWO i EWP oznaczało zablokowanie szybkiej drogi do unifikacji Europy Pozostała wolniejsza droga integracji funkcjonalnej i taki sposób został zawarty w Traktach Rzymskich
  -25 marca 1957 Traktaty Rzymskie o utworzeniu EWG i EURATOMU :
  - traktaty te zawierają postanowienia odnoszące się do stosunków zewnętrznych
  -traktaty te przeniosły uwagę na twórców i zwolenników integracji z aspektów militarnych i politycznych na kwestie integracji gospodarczej.
  -nie zrezygnowano oczywiście z idei integracji politycznej ale postanowiono dojść do niej poprzez zacieśnienie więzi gospodarczych. (to taka „okrężna droga”)

PLANY FOUCHETA

• w 1958 do władzy dochodzi de Gaulle ,zaostrzają się spory między zwolennikami federalizacji Europy i rzecznikami budowania jedności politycznej opartej na państwach narodowych .Francja lansuje to drugie postulując prowadzenie regularnych regularnych długotrwałych konsultacji w celu przygotowania unii politycznej , a zdecydowanie sprzeciwia się budowie struktur ponadnarodowych.
• 19 października 1961 Plan Foucheta I TO PROJEKT TRAKTATU przedłożonego przez FR
  -dotyczy ustanowienia –realizowanej w formule międzyrządowej –wspólnej polityki zagranicznej i obronnej we „współpracy z innymi wolnymi narodami” , także współpracy naukowej i kulturalnej
  -sprawy ekonomiczne państw nie wymienione
  -Rada w składzie szefów rządów 4 razy w roku spotkania
  -istniejące Zgromadzenie Wspólnot Europejskich mogłoby debatować i uchwalać zalecenia we wszystkich sprawach Unii
  -Komitet Polityczny siedziba w Paryżu przygotowuje i realizuje decyzje Rady ,składa się z wyższych urzędników MSZ
  -traktat podlegałby rewizji po 3 latach
  -do tego planu główne zastrzeżenia BEL i HOL (boją się że może on osłabić NATO)

• 13 stycznia 1962 Plan Foucheta II
  -to zrewidowany projekt planu Foucheta I , który uwzględniał większość zastrzeżeń podnoszonych przez partnerów FR m.in.:
  - rezygnował z unifikacji polityki obronnej państw członkowskich
  -promuje ideę „Europy ojczyzn” a nie federalistyczną ideę „Europy narodów europejskich”
  -zdradza intencje FR do budowy jedności Europy by mogła konkurować politycznie z USA
  -wiosną 192 plan ostatecznie odrzucony (negatywne stanowisko Włoch , Belgii, Holandii. )

USTANOWIENIE EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY POLITYCZNEJ : RAPORT LUKSEMBURSKI

• 1-2 grudnia 1969 Szczyt szefów państw i rządów Szóstki w HADZE to prawdziwy przełom
  - zapowiedziano koordynację polityki na rzecz budowy unii politycznej ,dając tym samym sygnał do utworzenia w przyszłości struktury współpracy politycznej
  -zmiana sztywnego stanowiska Fr gdzie prezydentem Pompidou ,który zgadza się na przyjęcie WB do WE

• W styczniu 1970 rozpoczęła pracę grupa wyższych urzędników z MSZ p. członkowskich- polityczni dyrektorzy ,którzy potem utworzą Komitet Polityczny- grupie przewodniczy dyplomata belgijski Davignon. Przygotowują oni raport:

-27 października 1970 przyjęty Raport Luksemburski (Raport Davignona)
-tworzy on nową instytucję Europejską Współpracę Polityczną ( w ramach której prowadzone były konsultacje polityczne p.członkowskich aż do traktatu z Maastricht)
-cel nadrzędny EWP to zwiększenie wysiłku Europy na rzecz korzystania z rozwoju gospodarczego swoich krajów oraz poszanowania wolności i praw człowieka
-celem też ukształtowanie woli zbudowania unii politycznej
-państwa będą zmierzać do skorelowania prowadzenia wspólnych polityk WE z rozwojem w sferze poltycznej tak, aby przybliżyć czas , kiedy Europa będzie mogła przemawiać jednym głosem.
-zapewnienie rosnącej odpowiedzialności Europy za sparwy światowe
- drogą do unii politycznej stopniowy postęp
-nie przewidywał utworzenia wspólnoty nadrzędnej która wchłonęłaby trzy pozostałe ,lecz proponował równoległe ich istnienie z EWP
-to NIE był traktat ale dokument polityczny.
-Raport Davignona łączył w sobie dwie koncepcje budowania jedności politycznej integrującej się Europy.

• Od 1 stycznia 1973 nowi członkowie WB, Irlandia i Dania.

REFORMOWANIE EWP

• Ustanowiona w 1970 EWP miała być systematycznie doskonalona .prowadzono liczne prace studyjne o debaty polityczne by zwiększyć jej efektywność i stopniowo urzeczywistniać wizję jedności politycznej. Dyskusje zdominowane przez Pompidou –powrócił on do idei konfederacji europejskiej –wg niego zasadnicza władza w takiej konfederacji powinna przynależeć do państw narodowych , reprezentowanych przez ministrów odpowiedzialnych za sprawy europejskie ,władza ta z biegiem czasu przybrałaby formę rządu europejskiego podejmującego decyzje kolektywnie . Propozycje francuskie komplikują debatę na temat budowy unii politycznej i funkcjonowania EWP.Np RFN bardzie idzie ku idei federacyjnej niż konfederacyjnej ale popiera pewne propozycje francuskie.
• 1-21. października 1972 Szczyt w Paryżu
  -skoncentrowano się na omówieniu : unii ekonomicznej i monetarnej , umocnienia instytucji i zmierzania w kierunku unii politycznej ; zewnętrznych stosunków Wspólnoty i jej zaangażowania na świecie.
  -wydana deklaracja szefów 6 państw „państwa członkowskie WE są zdecydowane przekształcić przed końcem bieżącej dekady całość wzajemnych stosunków w Unię Europejską”
  -postanowiono wyraźnie rozdzielić sprawy WE i pozatraktaowej Europejskiej Współpracy Politycznej.
  -powierzając sprawy unifikacji instytucjom Wspólnoty , a sprawy EWP MSZ szefowie państw i rządów postanowili w rzeczywistości że EWP będzie rozwijana niezależnie-to pierwszy krok do rezygnacji z roli EWP jako motoru integracji europejskiej
  -szczyt uznał potrzebę zgodności między EWP a politykami Wspólnoty
  -jedynym wyraźnym proceduralnym udoskonaleniem było wprowadzenie zasady ,że odtąd MSZy
  będą się spotykać 4 razy w roku a nie 2

• 23 lipca 1973 Raport Kopenhaski ( drugi Raport Davignona)
  -opracowany przez Komitet Polityczny dotyczył Europejskiej Współpracy Politycznej
  -zaakceptowano jego tekst na spotkaniu szefów dyplomacji 9 państw w Kopenhadze
  -podkreślił rolę Urzędu Przewodniczącego czyli tzw Prezydencji w przygotowywaniu dyskusji ministrów w realizacji ich decyzji
  -usankcjonowano zasadę 4 spotkań w roku przez MSZ ,stworzono możliwość dodatkowych konsultacji między spotkaniami , co w praktyce oznaczało konsultacje przy okazji spotkań Rady.
  -Przeniesiono konsultacje przygotowawcze do rozmów z instytucjami systemu ONZ i UZE do EWP
  -legitymizował instytucję kontaktów organizowanych między ambasadorami Dziewiątki w sprawach EWP , potwierdzając ,że mogą oni otrzymywać od swoich MSZ informacje na temat Wspólnoty i czasami organizować konsultacje kolektywne na określone tematy.
  -raport konkludował ,że współpraca w dziedzinie polityki zagranicznej musi być umieszczona w perspektywie UE
  -cel konsultacji prowadzonych w formule EWP określił jako dążenie do wypracowania wspólnej polityki w praktycznych sprawach , którymi związane są interesy europejskie , gdzie przyjęcie wspólnego stanowiska jest konieczne lub pożądane.
  -generalną regułą, iż każde państwo przed podjęciem ostatecznej decyzji ma obowiązek konsultowania się ze swoimi partnerami w ramach mechanizmu EWP .
  Raport Kopenhaski okazał się doskonałaą podstawą dla szybkiego szybkiego znaczącego rozwoju EWP w ciągu następnych lat. Mechanizm instytucjonalny EWP zaczął sprawnie funkcjonować .

UTWORZENIE RADY EUROPEJSKIEJ I RAPORT TINDEMANSA

• 14 grudnia 1973 zaaprobowany „Dokument o Tożsamości Europejskiej”
  -zaaprobowany przez MSZ na spotkaniu w Kopenhadze
  -cleem dokumentu lepsze zdefiniowanie stosunków Dziewiątki z innymi krajami oraz jej pozycji i roli w świecie .
  -przyjęto iż podstawą tożsamości europejskiej jest jedność
  -Europa powinna się zjednoczyć i mówić jednym głosem

• 9-10 grudnia 1974 Szczyt w Paryżu tworzy RADĘ EUROPEJSKĄ
  -to wspólny organ EWP i WE
  -wprowadza regularne spotkania szefów rządów z udziałem MSZ 3 razy w roku
  -nie powołano sekretariatu a obsługę administracyjną miało zapewniać państwo goszczące spotkania na najwyższym szczeblu.
  -szczyt podjął też decyzję o wzmocnieniu roli Prezydencji i przyznaniu ograniczonej roli Parlamentowi Europejskiemu.
  –na zlecenie tegoż szczytu premier Belgii Tindemans przygotował raport

• 7 stycznia 1976 opublikowany Raport Tindemansa
  -opisano w nim wszystkie obszary ,elementy składowe projektowanej Unii
  -kwestia zewnętrznej osobowości : UE ma oznaczać że reprezentują jednolity front wobec świata zewnętrznego
  -zawiera wiele propozycji mających na celu ujednolicenie polityki zewnętrznej np. chce by Rada Europejska podjęła 3 decyzje ;1) o zniesieniu różnicy między spotkaniami ministerialnymi w ramach EWP i Wspólnoty 2) by wszystkie problemy były przedmiotem dyskusji ,włączając aspekty bezpieczeństwa 3)przekształcenie natury EWP przez zastąpienie zobowiązań politycznych obligacjami prawnymi
  -podkreśla konieczność wspólnej polityki obronnej
  -raport był wielokrotnie dyskutowany ale tylko niektóre propozycje doczekały się akceptacji.

RAPORT LONDYŃSKI

• 1978 -1981 to stagnacja EWP .Po inwazji ZSRR na Afgansiatn są trudności z wypracowaniem wspólnego stanowiska Dziewiątki .Pojawiały się kolejne problemy: przeciągał się konflikt bliskowschodni , kweistai kolejnego rozszerzenia wspólnoty.Coraz bardziej pilna stawała się potrzeba wprowadzenia usprawnień do mechanizmu współpracy politycznej .Wówczas inicjatywę zreformowania EWP podjęła WB:

• 13 października 1981 Raport Londyński przyjęty na spotkaniu MSZ

-utworzono sekretariat Trójki

-ustalono pełne włączenie Komisji Wspólnot Europejskich do spraw EWP na wszystkich poziomach i zwiększenie roli przeydencji

-kwestie bezpieczeństwa po raz pierwszy uznano za przedmiot zainteresoewnia EWP

-na szczycie państwa zobowiązały się iż będą konsultować z partnerami przez przyjęciem ostatecznego stanowiska lub wystąpienie z inicjatywą narodową we wszystkich ważnych kwestiach polityki zagranicznej , które są przedmiotem zainteresowania całości państw.

-wprowadzono procedurę kryzysową

PROJEKTY UTWORZENIA UE

• 12 listopada 1981 PLAN Hansa –Dietricha Genschera i Emilio Colombo

-składał sie z “Projektu Aktu Europejskiego” zawierającego mieszankę deklaracji politycznych

-druga część to propozycje instytucjonalnych zmian np. nadanie formalnego statusu Radzie Europejskiej ,która miałaby kierować zarówno EWP jaki WE .

-zaproponowano zwiększenie kompetencji Parlamentu

-plan poddany ostrej krytyce –dyskusje nad powyższym projektem toczą się grupie powołanej przez MSZ-ów , a w rezultacie propozycja Aktu Europejskiego przekształcona w uroczystą „Deklarację o UE”

• 19 czerwca 1983 podpisana „Deklaracja UE ” w Stuttgarcie

-podkreślała znaczenie zwiększenia spójności i ścisłej koordynacji między istniejącymi strukturami Wspólnoty i EWP

-innowacją było rozszerzenie zobowiązania EWP do koordynacji w sprawach politycznych aspektów bezpieczeństwa o ekonomiczne aspekty bezpieczeństwa.

Zabrakło jednak zgody na włączenie aspektów militarnych

EWP pozostawała więc nadal wygodną dla państw członkowskich instytucja prawnie ich nie wiążącą , funkcjonującą poza Traktatami Rzymskimi i niezwiązaną ze Wspólnotą Europejską.

• Inicjatywę przejął , wyłoniony po raz pierwszy w powszechnych i bezpośrednich wyborach w czerwcu 1979 r Parlament Europejski. Prace koncepcyjne trwały 5 lat.

Projekt ustanowienia UE został przyjęty przez Parlament Europejski- 14 lutego 1984 r.

-zakładał rozdzielenie kompetencji na „wyłączne” zastrzeżone dla Unii , kompetencje „zbieżne” przynależne Unii i państwom członkowskim oraz współpracę w formule międzyrządowej

-międzyrządowy charakter EWP miał być utrzymany tak długo , jak długo rządy będą sobie tego życzyć

• 25-26 czerwca 1984 posiedzenie Rady Europejskiej w Fontainbleau

-powołała ona komitet ad hoc złożony z osobistych przedstawicieli szefów państw i rządów , zlecając mu przygotowanie raportu z propozycjami usprawnienia współpracy zarówno we Wspólnocie , jak i w zakresie polityki zagranicznej oraz innych dziedzinach. Komitetem kieruje James Dooge

• marzec 1985 Bruksela –RAPORT DOOGE’A

-konstatował że wspólnota znajduje się w stadium kryzysu i wyprowadzał z tego wniosek ,że wspólna wola polityczna p.członkowskich musi znaleźć wyraz w stworzenie prawdziwej politycznej całości tj. Unii Europejskiej.

-raport proponuje elastyczne środki do osiągnięcia tego celu.

-zachowano rozdzielność miedzy EWP a Wspólnota ,ale zapowiedziano ,żę będzie ona systematycznie zmniejszana.

-proponuje by wzmocnić konsultacje w kwestiach bezpieczeństwa , włączając do nich sprawy technologii zbrojeniowych i doktryn strategicznych.

-komitet Dooge’a proponował zwołanie konferencji p.członkowskich w celu podjęcia negocjacji nad projektem traktatu o UE (Rada Europejska w Brukseli nie przyjmuje tej propozycji)

• 28-29 czerwca 1985 Rada Europejska na sesji w Mediolanie

- podjęła decyzję o zwołaniu konferencji w sprawie UE

-potwierdziła cel stworzenia wspólnego rynku

-poparła francuski projekt współpracy technologicznej EURECA

-ustaliła że konferencja zajmie się :wypracowywaniem traktatu o wspólnej polityce zagranicznej i bezpieczeństwa oraz uzgodnienie poprawek do traktatu o EWG ,zwłaszcza odnośnie do mechanizmu decyzyjnego i rozszerzania traktatu na różne dziedziny.

• Konferencja międzyrządowa w sprawie rewizji Traktatu o EWG rozpoczęła się 9 września 1985 w Luksemburgu na szczeblu MSZ

-ustalono ,że EWP to będzie „europejska polityka zagraniczna”

-podtrzymano deklarację ze Stuttgartu w której były zobowiązania o ściślejszym koordynowaniu stanowisk narodowych w politycznych i ekonomicznych aspektach bezpieczeństwa oraz o tworzeniu technologicznych technologicznych przemysłowych warunków niezbędnych dla bezpieczeństwa państw członkowskich.-poza obszarem zainteresowania EWP pozostawały zagadnienia obrony , które należały do kompetencji UZE .

Zasadnicze kwestie : stałego sekretariatu i czy EWP powinna być włąćzona do trakatu Rzymskiego zostały rozstrzygnięte na wyższym szczeblu . Rada Europejska na posiedzeniu w dniach 2-3 grudnia 1985 zaakceptowała pakiet porozumienia przedłożony przez rezydencję luksemburską .Następnie porozumienie to potwierdzili MSZ na spotkaniu w Brukseli w dniach 16-17 grudnia .Przyjęty tekst oparty był na strukturze zaproponowanej w czerwcu przez FR , ale pominięto w nim kontrowersyjne punkty takie jak Rada Unii i jej sekretariat. Nadano mu nazwę JEDNOLITY AKT EUROPEJSKI.

17 lutego 1986 JAE podpisany przez 9 państw

28 lutego 1986 dołączają Grecja, Dania i Irlandia.

1 lipca 1987 JAE wchodzi w życie

treść JAE bardzo szczegółowo omówiona na stronie 42 

JAE rozwiązuje kwestię stałego Sekretariatu –siedziba Bruksela

-jego zadaniem wspomaganie Prezydencji w przygotowywaniu i prowadzeniu działalności w ramach EWP

-przyznano mu kompetencje administracyjne i wspierające

-składał się z dyplomatów państw członkowskich Rozwój politycznych wydarzeń na przełomie ’80 i ’90

miał głęboki wpływ na sposób w jaki EWP i Wspólnota Europejska pracowały oraz stwarzały niezbędne bodźce do urzeczywistnienia spójności postanowień JAE.Państwa członkowskie tym aktem były zobowiązane do działania w sposób zintegrowany.

POMIJAM TEMAT O WSPÓŁPRACY W ZAKRESIE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI

TRAKTAT Z MAASTRICHT

W warunkach szybkiego załamywania się zimnowojennych podziałów wzrastała potrzeba dalszego wzmocnienia –rozszerzonej w 1987 JAE –Europejskie Współpracy Politycznej .Upadek muru berlińskiego to początek zjednoczenia Niemiec , także kryzys w Zatoce Perskiej ma wpływ na podjęcie przez Europę Zachodnia przyspieszonych prac nad stworzeniem od dawna zapowiadanej UE

Z pierwszą inicjatywą w tym względzie występuje rząd belgijski 20 marca 1990 , który proponuje wzmocnienie aparatu instytucjonalnego i rozwój współpracy w dziedzinie polityki zagranicznej poszerzonej o zagadnienia bezpieczeństwa.Brak poparcia większości członków.

25 -26 czerwca 1990 na sesji Rady Europejskiej w Dublinie szefowie państw i rządów postanowili zwołać w grudniu dwie równoległe konferencje Międzyrządowe ;pierwszą na temat unii gospodarczej i monetarnej , a drugą w sprawie unii politycznej .

Od tej pory prace nabierają tempa.

1 lipca 1990 wchodzi w życie część postanowień o utworzeniu Unii Gospodarczej i Walutowej EMU

27-28 października jedenaści państw zaaprobowało projekt Unii Gospodarczej i Walutowej (przeciw WB)

14-15 grudnia 1990 posiedzenie Rady Europejskiej w Rzymie inauguruje rozpoczęcie dwóch równoległych Konferencji Międzyrządowych.

Dyskusje nad dopracowaniem projektu traktatu o UE były bardzo zażarte – ścierały się dwie koncepcje :

-pierwsza: reprezentowana przez FR , NIEMCY ,Hiszpanię Belgię , Luxemburg- zakładała skonstruowanie silnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa w ramach budowanej UE oraz rozpoczęcie prac nad stworzeniem wspólnej polityki obronnej mającej doprowadzić w przyszłości do wspólnej obrony ; UZE miała być integralną częścią UE i być kierowana przez Radę Europejską

- druga lansowana przez WB ,HOL, PORT, DANIA ;opowiada się za utrzymaniem związków między

UZE i przyszłą UE ,ale zakładała pozostawienie jej jako autonomicznego podmiotu obronnego ; europejska polityka obronna była rozpatrywana jako idea długofalowa , która nie może p[przynieść uszczerbku NATO; natomiast wspólna politryka zagraniczna i bezpieczeństwa UE powinna mieć charakter międzyrządowy i być prowadzona na zasadzie jednomyślności.

9-10 grudnia 1991 Maastricht spotkanie przywódców państw

-osiągnięty kompromis

-TRAKTAT O UNII EUROPEJSKIEJ podpisany 7 lutego 1992 przez MSZ i min. finansów Dwunastki

Ustanawiał trójfilarową strukturę tworzonej UE –wchodzi w życie 1 listopada 1993

GŁÓWNE POSTANOWIENIA (to już z małego słownika SM):

1. ustanawia UE opartą na trzech wspólnotach i wzbogaconą o nowe formy współpracy , wspólnoty nadal funkcjonują na podstawie swoich statutów
2. Zmienia i uzupełnia statuty trzech wspólnot , najwięcej zmian do EWG;

-zmiana nazwy EWG na WE

-rozszerza zakres kompetencji i zadań Wspólnoty o nowe zagadnienia np. ochrona zdrowia , ochrona konsumenta itp.

-do podstawowych celów Wspólnoty dodaje m.in. utworzenie unii gospodarczej i monetarnej

-wprowadza zmiany instytucjonalne , w tym zwiększa uprawnienia Parlamentu

3. Reguluje współpracę w dwóch dziedzinach , które nie wchodzą w zakres kompetencji trzech Wspólnot

-wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa

-wymiar sprawiedliwości i sprawy wewnętrzne

4. Ustanawia obywatelstwo UE

TRZY FILARY UNII EUROPEJSKIEJ :

I FILAR WSPÓLNOTA EUROPEJSKA: (filar gospodarczy i społeczny)

-WSPÓLNY RYNEK

-UNIA GOSPODARCZA I MONETARNA

-WSPÓLNE POLITYKI (rolna, handlowa ,transportowa)

-POLITYKI SOLIDARNOŚCIOWE (regionalna i socjalna –ich cel to niwelowanie różnic gospodarczych i społecznych)

-OŚWIATA

-KULTURA

-SIECI TRANSEUROPEJSKIE

-OCHRONA KONSUMENTA

-OCHRONA ZDROWIA

-ŚRODOWISKO NATURALNE

II FILAR POLITYKA ZAGRANICZNA I BEZPIECZEŃSTWA (filar polityczny-aspekty zewnętrzne)

-KONSULTACJE , USTALANIE WSPÓLNYCH STANOWISK (pokój ,prawa człowieka ,demokracja, pomoc krajom trzecim)

-WSPÓLNE DZIAŁANIE (OBWE, rozbrojenie ,ekonomiczny aspekt zbrojeń)

OBRONA (UZE)

III FILAR SPRAWY WEWNĘTRZNE I WYMIAR SPRAWIEDLIWOŚCI (filar polityczny –aspekty wewnętrzne)

-POLITYKA AZYLOWA

-OCHRONA GRANIC ZEWNĘTRZNYCH

-POLITYKA MIGRACYJNA

-WALKA Z PRZEMYTEM NARKOTYKÓW

-WALKA Z ZORGANIZOWANĄ PRZESTĘPCZOŚCIĄ

-WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI

-WSPÓŁPRACA POLICJI

-WSPÓŁPRACA CELNA